W Pałacu Prezydenckim dziś padły mocne słowa, które na tydzień przed planowaną wizytą w Waszyngtonie wyraźnie wyznaczają kierunek krajowej polityki. Prezydent Karol Nawrocki ogłosił podpisanie pięciu ustaw, spośród których aż trzy zawetował. Największe kontrowersje wywołała nowelizacja dotycząca pomocy dla obywateli Ukrainy, wraz z jasnym oświadczeniem, że świadczenie „800 plus” powinno przysługiwać wyłącznie tym uchodźcom, którzy zdecydują się na podjęcie pracy w Polsce.
Szczegóły pięciu podpisań i trzech wet
Na biurku prezydenta znalazły się między innymi dwie nowelizacje Karty Nauczyciela oraz zmiany w prawie bankowym, które mają na celu ułatwienie spadkobiercom dostępu do tzw. uśpionych lokat. Zaaprobowana została również ustawa dotycząca przechowywania nawozów naturalnych, która, choć brzmi technicznie, ma realny wpływ na finanse i życie wielu obywateli.
Nie obyło się jednak bez zdecydowanych sprzeciwów. Prezydent zablokował nowelizacje Kodeksu karnego skarbowego oraz Ordynacji podatkowej, wyrażając stanowcze „nie” wobec łagodzenia kar za przestępstwa skarbowe. Trzecie weto dotyczyło projektu ustawy o pomocy Ukraińcom. W świetle słów Nawrockiego, świadczenie „800 plus” ma przysługiwać wyłącznie tym uchodźcom, którzy aktywnie angażują się na rynku pracy, a Pałac Prezydencki zapowiedział przygotowanie własnego projektu ustawowego.
Polityczne tło i nadchodząca wizyta w USA
Obecne wydarzenia nie ograniczają się do sporów formalnoprawnych. W kalendarzu prezydenta Nawrockiego już figuruje spotkanie 3 września w Białym Domu z Donaldem Trumpem. Będzie to pierwsza zagraniczna wizyta nowego prezydenta, a już na tym etapie temat bezpieczeństwa militarnego oraz energetycznego stał się fundamentem rozmów. W tym świetle twarda postawa wobec świadczeń dla uchodźców służy transparentnemu komunikatowi wobec elektoratu i zagranicznych partnerów: pomoc jest możliwa, ale według ściśle określonych zasad.
Wyzwania i kontrowersje – gdzie tkwi haczyk?
Decyzje prezydenta stawiają rząd przed poważnym dylematem: czy zgodzić się na wprowadzane poprawki, czy podjąć próbę odrzucenia wet, co oznaczałoby polityczną konfrontację na pełnej linii. Ten spór z pewnością rozpali emocje zarówno wśród polityków, jak i społeczności. Równocześnie otwiera się dyskusja na temat filozofii świadczeń społecznych, a zwłaszcza tego, czy „800 plus” powinno mieć wyjątki związane z narodowością oraz zatrudnieniem.
Ekonomiści od dawna ostrzegają, że choć potencjalna oszczędność budżetowa może być symboliczna, to koszt społeczny takich zmian bywa wysoki.
Według nieoficjalnych rozmów w sztabie prezydenta, twarde stanowisko ma potwierdzić narrację, z którą Nawrocki wybiera się do USA – „wspieramy Ukrainę, ale bez taryfy ulgowej”.
Ta strategia może albo zbudować wizerunek prezydenta zasad, albo spotkać się z trudnościami w realizacji na poziomie lokalnych urzędów i instytucji.